Vaarbewijzen in België - Wat zijn de verschillen?

In België kan je als pleziervaarder vier verschillende vaarbewijzen behalen:

- Het Beperkt Stuurbrevet
- Het Algemeen Stuurbrevet
- Het brevet Yachtman
- Het brevet Yachtnavigator

Sinds kort werd tevens door de Overheid het Intenational Certificate Of Competence (ICC) gelanceerd.

Hoe zit dat nu in elkaar?

Kort gezegd: het Stuurbrevet (Beperkt of Algemeen) is een vaarbewijs voor de binnenwateren.
Het wordt niet internationaal erkend (je kan er dus algemeen gesproken geen boot mee huren in het buitenland). Dit brevet is bij uitstek geschikt als je met een jacht de binnenwateren van België, Nederland of Frankrijk wil bevaren. Het examen is relatief eenvoudig en de vereiste kennis is zeer beperkt.
Om het probleem van de internationale erkenning aan te pakken heeft de Federale Overheid het International Certificate of Competence (ICC) ontwikkeld. Houders van een Beperkt of Algemeen Stuurbrevet kunnen door eenvoudige aanvraag (en betaling van 60 Euro) een ICC verkrijgen, waardoor ze ook in het buitenland een jacht kunnen huren. De leerstof voor het behalen van het stuurbrevet (en na aanvraag dus het ICC) is echter te beperkt om een échte zeereis tot een goed einde te brengen.

Voor serieuzere kustvaart heeft u het Brevet Yachtman nodig. Dit brevet bestaat al vele, vele jaren en is sowieso internationaal erkend. Met een Brevet Yachtman kan u tot vijftig zeemijl buiten de kust gaan.
Een Yachtman kan élke zeereis, waar dan ook ter wereld en onafhankelijk van type jacht (zeil- of motor), tot een goed einde brengen. Het examen is uiteraard zwaarder dan bij het Stuurbrevet. Yachtmannen
(en -vrouwen uiteraard) kunnen ook het ICC aanvragen, wat in principe niet veel zin heeft aangezien het ICC beperkt is tot vijf zeemijl buiten de kust. Het ICC dat men via het Brevet Yachtman aanvraagt, is dan wel niet geldig op de binnenwateren.

-waarschuwing: het ICC is géén vervanger voor het Brevet Yachtman. Het is enkel een "herkenbaar" document in zakformaat dat u aanvraagt nadat u uw Stuurbrevet of Brevet Yachtman heeft behaald. Het Brevet Yachtman is en blijft hét brevet voor de zeevaarder.

Tot slot kan u ook nog het Brevet Yachtnavigator behalen. Dit is een brevet, geschikt voor de oceaanvaart. De leerstof Yachtman zit erin vervat, plus nog een paar extra vakken. Het belangrijkste verschil met Yachtman is de astronavigatie, waarbij men positiebepalingen moet kunnen doen met de sextant én in staat moet zijn om orthodromisch te varen (typisch voor oceaanvaart).

Hoe zit het met de praktijk?

- Voor het examen Stuurbrevet is een beperkte hoeveelheid praktijkervaring nodig (zie verder).
- Het examen Yachtman vereist raar genoeg géén praktische ervaring. Het gezond verstand zegt echter   dat u best een aantal praktijkstages voor, tijdens en na de theoretische lessen Yachtman volgt. Het   maakt niet zoveel uit wanneer u met de praktijk begint, maar wij raden altijd aan te beginnen met een   theoretische basis (de lessen Yachtman) om dan de theoretische kennis om te zetten in de praktijk: het   rendement van uw praktijkstages is dan veel hoger!
- Het examen Yachtnavigator omvat naast de theorie ook een praktijkexamen op zee.

Praktische informatie van de Overheid omtrent de verschillende examens:

1. Stuurbrevet

Een stuurbrevet is het “Rijbewijs” voor het besturen van schepen op de Belgische scheepvaartwegen (de binnenwateren) Er bestaan twee soorten stuurbrevetten: met het beperkt stuurbrevet mag overal in België worden gevaren, met uitzondering van de Beneden-Zeeschelde; met het algemeen stuurbrevet mag op alle Belgische binnenwateren, zonder uitzondering, worden gevaren.
Er zijn vier vereisten:

- de minimum leeftijd bij het aanvragen is 17 jaar. Het brevet verkrijgt men pas op 18 jaar;
- medisch geschikt zijn: hiervoor moet een medisch onderzoek bij een dokter naar keuze worden   ondergaan. De dokter onderzoekt de algemene conditie en test het gezicht en gehoor;
- theoretisch examen: Het theoretisch examen test de kennis inzake verkeersreglementen op het   water,manoeuvreren, veiligheidsvoorschriften, navigatie, enz. Het volgen van een cursus is niet verplicht.
- praktijkervaring hebben: u vaart mee met iemand die een stuurbrevet heeft en die u de praktijk al
  doende leert. Als u minimaal twaalf uren ervaring hebt opgedaan, geeft u uw dienstboekje aan de   federatie die uw aanvraagformulier doorstuurt naar de Federale Overheidsdienst Mobiliteit en Vervoer,   Maritiem Vervoer, die zorgt voor het brevet. Het kan ook sneller: als u een praktische cursus volgt in   een vaarschool, volstaan zes uur praktijkervaring. Ook hier kan de federatie alle gewenste informatie   geven.

Een goede theoretische voorbereiding op dit examen is het werk "Leidraad voor het stuurbrevet" door Richard Vooren en Paul Van Den Keybus.

meer info over het stuurbrevet via de FOD website...


2. Yachtman en Yachtnavigator

Voor de pleziervaart op zee is in België geen enkel bekwaamheidsbewijs vereist (!). Echter, met het brevet bewijst men zijn bekwaamheid wat van nut kan zijn bij het huren van een pleziervaartuig in België of in het buitenland. Tevens is de kennis die men nodig heeft voor Yachtman noodzakelijk om een serieuze zeereis tot een goed einde te brengen.

Er bestaan twee brevetten in België:

Brevet van Yachtman voor de kustwateren (minimum 20 jaar oud)
Brevet van Yachtnavigator voor op volle zee - Oceaan (minimum 21 jaar oud)

De examenjury, samengesteld door de Minister van Vervoer, neemt de examens pleziervaart af. Het volgen van lessen is niet verplicht voor de deelname aan de examens.

Modaliteiten voor het examen Yachtman of Yachtnavigator

Indien u wenst deel te nemen aan het examen dient u een dossier te openen bij het secretariaat brevetten pleziervaart op zee. Dit dossier dient volgende stukken te omvatten die u enkel per post kunt op sturen.

- Het inschrijvingsformulier met de verklaring van medische geschiktheid
- Een fotokopie van uw identiteitskaart of paspoort

Voor de kandidaten die geen burger van België of Luxemburg zijn is voor deelneming aan de examens de toelating vereist van De directeur-generaal Maritiem vervoer. Die toelating is schriftelijk aan te vragen bij de Federale Overheidsdienst Mobiliteit en Vervoer, Maritiem Vervoer, Vooruitgangstraat 56, 1210 Brussel.

Het inschrijvingsrecht (yachtman: 11,50 EUR, yachtnavigator: 15,00 EUR) stort u op rekening 679-2006031-71 van het Secretariaat Brevetten Pleziervaart op Zee, Perronstraat 6, 8400 Oostende. Gelieve in ieder geval uw naam en voornaam te vermelden bij de betaling.

- Te kennen leerstof Yachtman en Yachtnavigator

Wanneer? De examenzittijden worden georganiseerd tijdens de schoolvakanties (zie inschrijvingsformulier). Het aantal plaatsen per zittijd is beperkt, schrijf dus tijdig in. Aan de kandidaten die aan alle inschrijvingsvoorwaarden voldoen zullen de exacte data en plaats waar de examens plaatsvinden, ongeveer 1 maand voor de aanvang van de examensessie, per oproepingsbrief worden medegedeeld.

Bijkomende inlichtingen en inschrijvingsformulieren kunnen worden bekomen bij het Secretariaat Brevetten Pleziervaart op Zee, Perronstraat 6, 8400 Oostende, tel. 059 33 95 01– fax 059 33 07 29
e-mail: brigitte.degryse@mobilit.fgov.be
website: www.mobilit.fgov.be